بنام خدا

مقدمه :

 كنوانسيون سازمان بين المللي دريا نوردي در سال 1948 ميلادي  به تصويب رسيد. پس از گذشت ده سال اين كنوانسيون به اجرا درآمد و بنابر اين در سال 1958 ميلادي با تاسيس دفتر خود در شهر لندن آغاز به كار كرد. اكنون بيش از پنجاه سال از تاسيس آن مي گذرد كه اتفاقا مصادف شد با پنجاهمين سال به عضويت در آمدن ايران در اين سازمان . شعاري را كه آيمو براي اين سال در نظر گرفت ، عبارت است « آيمو شصت سال در خدمت كشتيراني » . به همين منظور كشور هاي عضو اين سازمان به ويژه آنهايي كه از موقعيت ممتازي  در عرصه دريا نوردي بر خوردارند، سعي مي نمايند به همراه اين سازمان با بر گزاري مراسمات و بر نامه هاي متنوع ، روز جهاني دريا نوردي را هرچه با شكوه تر و پر بار تر از گذشته بر گزار نمايند .  سازمان بنادر و دريا نوردي به عنوان متولي امور حاكميتي دريايي و بندري كشور به نمايندگي از دولت جمهوري اسلامي ايران ، روز جهاني دريا نوردي امسال را با اختصاص يك هفته به عنوان هفته دريا نوردي و با برنامه هاي متنوع از جمله ديدار با مقامات عالي كشور ي گرامي خواهد داشت . در روز دوشنبه مورخ بيست ودوم مهرماه هفته دريا نوردي با حضور صدها نفر از مقامات بلند پايه كشوري ، دريا نوردان ،مديران ، كارشناسان جامعه دريا نوردي و نيز معاون دبير كل آيمو  در سالن  دو هزار نفري صدا و سيما ي جمهوري اسلامي ايران طي مراسم با شكوهي و با تجليل از دريا نوردان و خدمتگزاران عرصه دريا و كشتي به پايان خواهد رسيد . طبق بر نامه ريزي هاي انجام شده قرار است ، اين مراسم بصورت زنده از شبكه سوم صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران پخش شود.به بهانه  اين رويداد مهم كه براي اولين باردرچنين سطح و وسعتي برگزار خواهد شد، فرصتي پديد آمد تا با جناب آقاي رسول موحديان سفيرجمهوري اسلامي ايران در انگليس و نماينده دائم كشورمان در سازمان بين المللي دريا نوردي مصاحبه اي انجام دهيم تا از نظرات و ديد گاه هاي اين ديپلمات ارشد و با سابقه كشورمان مطلع شويم.

 سوال اول :

 چنانكه مستحضر هستيد، سازمان بين المللي در يا نوردي ( آيمو) يكي از سازمان هاي تخصصي سازمان ملل متحد محسوب مي شود كه حدود پنجاه سال از تاسيس آن مي گذرد . وظيفه اصلي اين سازمان مهم بين المللي كه داراي 168 عضو مي باشد ، حفظ و ارتقاي ايمني و امنيت دريا نوردي ، پيشگيري و مبارزه با آلودگي دريايي و جوي ناشي از فعاليت هاي كشتيراني در سطح بين المللي با تصويب قوانين و مقررات الزام آور حقوقي ويا توصيه اي مي باشد .شما اهميت و جايگاه اين سازمان و اصولا سازمان هاي بين المللي تخصصي را در چه مي دانيد؟

پاسخ:

  ابتدا لازم مي دانم روز جهاني دريانوردي و اين هفته را به مسئولين و دست اندركاران  صنعت دريانوردي كشورمان تبريك بگويم و از خداوند متعال موفقيت آنان را در پيشبرد اهداف  دولت ومنافع كشور مسئلت نمايم .ديپلماسي چند جانبه و سازمان هاي بين المللي در كنار مناسبات با كشور ها  يكي از حوزه هاي  مراودات  مهم بين المللي  است كه توجه ويژه اي را مي طلبد. سازمان بين المللي دريا نوردي (IMO) از جمله سازمان هاي بين المللي تخصصي اي است كه حضور در آن نه تنها امكان مشاركت در روند بهبود ساز وكار هاي فني و حقوقي بين المللي را در اختيار كشور ها ي داراي ساحل و ناوگان دريايي قرار مي دهد ، بلكه همزمان امكان معرفي ظرفيت ها وتوانايي هاي انفرادي كشورها وارتقاء سطح تخصصي صنعت دريانوردي رابه نحو بهتري فراهم مي آورد.

سوال دوم :

 حدود پنج سال است كه جمهوري اسلامي ايران داراي نماينده دائم نزد آيمو ( سفير كشورمان در ا نگليس  ) و معاون نماينده دائم ( از وزارت راه و ترابري – سازمان بنادر ودريا نوردي ) مي باشد. جنابعالي به عنوان نماينده دائم جمهوري اسلامي ايران اولا، حدود و وظايف و اختيارات اين دو مقام دولتي را چگونه ترسيم مي نماييد و ثانيا دليل اتخاذ چنين تركيبي را در تعامل با آيمو در چه مي دانيد؟

پاسخ:

 سازمان بين المللي دريا نوردي(IMO )  يك سازمان تخصصي وابسته به سازمان ملل  متحد است كه قبل از هر چيز داراي شأن  ديپلماتيك  و پرستيژ سياسی مي باشد وحضور نمايندگان دولت ها در سطح سفير نزد اين سازمان به  جايگاه آن قوت ويژه اي می بخشد و متقابلا براي كشور هاي عضو نيز امكان نمايندگي موثرتري را فراهم می آورد. از سوي ديگر حوزه تخصصي اين سازمان عمدتا پيرامون دريا نوردي و مبارزه با آلودگي دريايي از طريق ساز وكار هاي فني و حقوقي است و اين مي طلبد تا در سطوح سياسي حقوقي و فني يك كار توامان و منسجم  سازماندهی و مديريت شود. حضور نماينده سازمان بنادر و دريانوردي كشورمان تحت مديريت سفارت در نزد IMO در لندن كه مقر اين سازمان بين المللي است بطور طبيعی مكمل اين ماموريت محسوب مي شود.

سوال سوم :

اهميت حضور هيئت هاي نمايندگي اعزامي ازايران در مجامع بين المللي به طور كلي و در سازمان بين المللي دريا نوردي به طور خاص را از زواياي فني و ديپلماتيكي چگونه  تحليل مي نماييد و اصولا اهميت و جايگاه اين گونه حضور ها در سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران چيست؟

پاسخ:

 همانطور كه اشاره شد در كنار نمايندگي دائم جمهوري اسلامي ايران نزد سازمان  بين المللي دريا نوردي (IMO) حضور هيئت هاي اعزامي از ايران در مقاطع مختلف براي شركت در كميته هاي تخصصي آيمو، نقش كشورمان درفرايند تصميم گيري ها ي جمعي از طريق اين نهاد بين المللی را تقويت مي كند وضمن بر جسته ساختن جايگاه ايران در اين صنعت فراگير جهانی امكان تجربه آموزي و ارتقاء سطح تعامل فني و حقوقي در يك اشل بين المللي را براي افراد ما فراهم مي سازد. جمهوري اسلامي ايران به عنوان يك كشور بزرگ و قدرتمند منطقه اي می تواند با اعزام هيئت هاي  اعزامي بيشتر براي شركت در كميته هاي تخصصي اين سازمان حضور تاثير گذارتري داشته باشد.

سوال چهارم :

سازمان بنادر و دريا نوردي كشورمان از سه _ چها سال اخير به بعد سعي نمود  با ارايه سند هاي كيفي و متعدد به كميته ها و كار گروه هاي آيمو و اعزام منظم هيئت هاي كارشناسي به اجلاس هاي آن و نيز اظهار نظر ها در خلال بر گزاري نشست ها نقشي متفاوت تر از گذشته ايفا نمايدتا بلكه بتواند به نحو شايسته اي از منافع ملي كشور در بخش دريا و كشتي دفاع كند . رئيس جمهور محترم  جناب آقاي احمدي نژاد نيز بر حضور در مجامع بين المللي از سوي سازمان هاي مسئول نظير سازمان بنادر و دريا نوردي تاكيد بسيار نمودند تا از اين طريق راه براي ورود به عرصه مديريت جهاني براي ايران هموار شود. نظر جنابعالي در اين خصوص چيست و اصولا با توجه به اينكه نماينده سازمان بنادر و دريا نوردي به عنوان معاون جنابعالي به آيمو معرفي شده اند،ارزيابي شما از حضور هيئت هاي ايراني و مشاركتشان در مباحث تخصصي و فني آيمو به ويژه در دوران تصدي آن جناب كه تقريبا مقارن گرديدبا حضور نماينده فعلي سازمان در محل ماموريت ، چيست؟

پاسخ:

    اساسا انتخاب سفير بعنوان نماينده دولت حمهوري اسلامي ايران  نزد سازمان بين المللي دريا نوردي  نشانه اهميتي است كه ايران براي حضور در اين سازمان تخصصي بين المللي قائل است و اين امر توسط مسئولان اين  نهاد بين المللي، بويژه آقاي متروپولوس دبير كل آيمو كه روابط شخصي صميمانه اي با اينجانب دارد بخوبي درك مي شود. اينجانب بعنوان نماينده دائم جناب آقای دکتر احمدی نژاد رئيس جمهوري محترم در انگلستان و در در نزد IMO پيشبرد اهداف ديپلماتيك و فني كشورمان را توامان در دستور كار دارم و حضور همزمان و فعال نماينده سازمان بنادر و دريانوردي كشورمان در لندن نيز در بخش فني در همين راستا است. جمهوري اسلامي ايران  با سواحل طولاني و موقعيت كم نظير خود داراي صنعت دريانوردي و كشتي سازي روبه پيشرفت و گسترشي است و حضور پررنگ تر  همراه با تهيه اسنادي كه تا به حال ارائه شده در همين راستا قابل فهم است.   

سوال پنجم :

سازمان بين المللي دريا نوردي داراي يك شوراي اجرايي مي باشد كه اعضاي آن هر دوسال يك بار از سوي مجمع عمومي اين سازمان انتخاب مي گردند. جمهوري اسلامي ايران درآبان ماه سال گذشته در گروه C نامزد شده بود كه متاسفانه موفق به كسب آراي لازم نشد و اين در حالي است كه شاخص ها نشان مي دهد، از لحاظ فني و ميزان مشاركت در مباحث آيمو و نيز صنعت دريا نوردي ،  جمهوري اسلامي ايران در مرتبه اي ممتازتر و بالاتر از بسياري از كشور ها ي عضوكنوني شورا نظير جامائيكا ، عربستان سعودي ، نيجريه ،كنيا ، نيوزلند وبنگلادش قرار دارد . عدم عضويت ايران درآيمو حتي تاسف بسياري از نمايندگان ساير كشور ها را در پي داشت ؛ اينكه جاي ايران با تمام ظرفيت هاي آن در شوراي آيمو خالي است . جنابعالي با توجه به مسئوليتي كه داريد و به عنوان يكي از ديپلمات هاي ارشد كشورمان ديدگاه و تحليلتان در اين خصوص چيست و چه راه كار هايي را براي برون رفت از چنين وضعيتي پيشنهاد مي كنيد و اصولا بودن و يا نبودن در شوراي آيمو چه فايده و اهميتي مي تواند داشته باشد؟

پاسخ:

 همانطور كه اشاره  گرديد آيمو داراي يك مجمع عمومي است كه هر دو سال يكبار تشكيل جلسه مي دهد و كليه كشور هاي عضو در آن شركت مي نمايند،  اين مجمع داراي اختياراتي است كه در كنوانسيون ايجاد سازمان بين المللي در يا نوردي به آن اشاره شده است.  علاوه برآن شوراي اجرايي مركب از 40 كشور، مسئول  نظارت بر امور اداري، مالي و اجرايي عملكرد سازمان  مي باشد كه براي يك دوره دو ساله ،كشور ها از طريق انتخابات مجمع بر گزيده مي شوند. جمهوري اسلامي ايران در گذشته طي دوره اي دو ساله عضو گروه C بود و در سال گذشته نيز تلاش خوب و منسجمي را براي عضويت مجدد در اين گروه انجام داد. توجه به اين نكته كه عضويت در گروه هاعمدتا مبتني بر ملاحظات سياسي بوده و براي كشور ها پرستيژ بهمراه می آورد، ما را از قياس ظرفيت هاي عيني فني با ساير كشورها معاف مي كند . در سال گذشته با جريان موضوع هسته اي ايران در يكي از سازمان هاي تخصصي زير مجموعه سازمان ملل متحد، يعني آژانس بين المللي انرژي اتمي  و فضا سازي هاي سياسي  بين المللي  حول و حوش آن مواجه بوديم که بطورطبيعي  امكان كمتري را براي توفيق در آيمو فراهم آورد كه قابل انتظار بود. در سال آينده نيز اگر فضاي سياسي مشابهي وجود داشته باشد مي توان انتظار داشت که مجددا بر تلاشهای عضويت مجدد ما در گروه C آيمو تاثير گذارد. عليرغم اين جمهوري اسلامي ايران  به تلاش  خود در آيمو ادامه خواهد داد و از همه ظرفيت هاي سياسي اش بهره گيري خواهد كرد.  

سوال ششم:  

سازمان بنادر و دريا نوردي با مشاركت بخش هاي مختلف دولتي و غير دولتي به ويژه ار گان هاي دريايي كشور در نظر دارد، با اختصاص يك هفته به عنوان هفته دريا نوردي ، روز جهاني دريا نوردي را متفاوت تر از همه سال هاي گذشته بر گزار نمايد . براي اين يك هفته برنامه هاي متنوعي از جمله ديدار با مقامات عالي كشوري در نظر گرفته شده است و از جمله صدا و سيما و اصحاب جرايد و مجلات تخصصي دعوت به عمل آمد تا در اين مدت اين بر نامه ها را تحت پوشش قرار دهند . هدف نيز اين است كه اهميت صنعت دريا نوردي براي مردم عزيزمان تبيين و نيز فرهنگ دريا و كشتي به نحو مطلوب به هموطنان ايراني معرفي شود . نظر جنابعالي  در اين خصوص چيست و اصولا اين امر مي تواند چه بازتاب ها و فوايدي داشته باشد؟

پاسخ:

اقدام خوبي  از طرف  سازمان بنادر و دريانوردي وكشورمان  صورت گرفته  و با پوشش رسانه ای، افكار عمومی نيز با امكانات ، اهداف و تلاش هاي مسئولين ما در اين حوزه بيش از پيش آشنا خواهد شد. براي كشور ما با موقعيت جغرافيايي كم نظير و سواحل و راه هاي مواصلات دريايي گسترده ، ضروري است تا افكار عمومي نيز بيش از پيش در جريان مسائل دريايي بين المللي و ظرفیت های ما قرار گيرد. اين مسئله به غير از اطلاع رساني موثر موجب ارتقاء اين صنعت وآشنايي خيل عظيم جوانان با استعداد كشورمان با اين حوزه كاري و استفاده بهينه از ظرفيت هاي مغزافزاري و نرم افزاري موجود نيز خواهد شد.

سوال هفتم :

جشن با شكوه روز جهاني دريا نوردي در روز دوشنبه مورخ بيست  و دوم مهر ماه در سالن دو هزار نفري صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران بر گزار خواهد شد . در اين مراسم مقامات كشوري از جمله رياست محترم مجلس شوراي اسلامي ، معاون محترم رئيس جمهوري ، وزير محترم راه و ترابري ، مديران و كارشناسان ارشد ار گان هاي  دريايي كشور و دريا نوردان نيز حضور خواهند يافت .  آقاي پالومارس مدير بخش حفظ محيط زيست دريايي سازمان بين المللي دريا نوردي  به نمايندگي از دبير كل با حضور دراين مراسم سخنراني خواهد كرد. خوشحال خواهيم شد ، چنانچه به عنوان حسن ختام پيام آن جناب خطاب به جامعه دريايي كشور و به ويژه حاضران در اين مراسم را داشته باشيم .

پاسخ:

 برگزاری اين مراسم موقعيت اين صنعت و تلاش های بی وقفه کشورمان در طی پنج دهه گذشته و ارتباطات جهانی آن را خاطرنشان می سازد. همانطور که می دانيد در حال حاضر بيش از 90% صادرات و واردات كشورمان از طريق كشتي و راه هاي مواصلات دريايي انجام مي شود و هر روز نيز بر گستره آن افزوده می شود. اين امر  نشانه اهميت  بارز اين صنعت و زحمات بي شائبه خانواده  وسيع دريانوردان، مديران و كار كنان سازمان بنادر و دريانوردی  كشورمان مي باشد و لازم مي دانم  به سهم خود از همه آن عزيزان تشكر و قدرداني كنم و هفته دريانوردي را يکبار ديگر به آنان تبريك بگويم. تلاش ما در مقر سازمان بين المللي دريانوردي(IMO) درلندن همواره اين بوده و خواهد بود كه زبان گوياي اين عزيزان باشيم و اميدواريم بر گزاري  هفته دريا نوردي در ايران در اين سطح  گامي بلند در راستاي تحكيم ارتباطات صنعت دريانوردي جمهوري اسلامي ايران و دريانوردي بين المللي باشد.

 جناب آقاي موحديان ، از وقتي كه براي انجام اين مصاحبه اختصاص داده ايد، صميمانه تشكر و قدرداني مي نماييم و اميد واريم همچون گذشته در جهت عزت و سر بلندي ميهن اسلامي در هر كجا و مقامي كه هستيد ، به همراه خانواده محترم سالم وپيروز باشيد. براي همكاران ارجمند شما در سفارت جمهوري اسلامي ايران نيز آرزوي سلامتي و موفقيت مي نماييم.

_  من نيز از شما تشكر مي نمايم ، موفق ومؤيد باشيد. 

* مجله علمي تخصصي بندر و دريا متعلق به سازمان بنادر و دريا نوردي  

پایان.
Last Updated: 6 October 2008